Gedeeld, gespreid, collectief, participatief - ze zijn allemaal synoniem voor gedeeld leiderschap.
Maar wat betekent het eigenlijk en hoe breng je het in de praktijk?
Gedeeld leiderschap draait om het idee dat leiderschap niet langer beperkt blijft tot één persoon met alle macht, maar eerder om het aannemen van verschillende rollen binnen een team.
Het vindt plaats op alle niveaus van een organisatie, van de top tot aan de werkvloer.
Het is een proces van vertrouwen opbouwen en onderhouden, waarbij iedereen op verschillende momenten de leiding kan nemen of juist geleid kan worden.
Het draait om het benutten van ieders capaciteiten en talenten om het maximale resultaat te behalen, waarbij alle teamleden cruciaal zijn voor een optimale prestatie.
Onderzoek toont aan dat gedeeld leiderschap de effectiviteit van een team vergroot. Wanneer elk teamlid zich beperkt tot zijn of haar functieomschrijving, functioneert het team niet optimaal. Door eigenaarschap en autonomie te stimuleren, ontstaat er een sterke band tussen teamleden. Samenwerken aan een gezamenlijk doel versterkt de onderlinge verbondenheid.
Dat kunnen we niet met zekerheid zeggen. Sommige medewerkers kunnen meer autonomie als belastend ervaren, vooral als het van hogerhand wordt opgelegd.
Over het algemeen laat ons onderzoek, zoals de Werkbaarheidsbevraging, zien dat er een positief verband bestaat tussen de mate van autonomie die medewerkers ervaren en hoe werkbaar ze hun job vinden. Medewerkers gedijen beter en voelen zich meer gewaardeerd wanneer ze:
Het begint met een organisatiecultuur die gebaseerd is op democratie, waarin inspraak mogelijk is. Daarnaast vereist gedeeld leiderschap een breuk met klassieke hiërarchische structuren. Het accent verschuift naar autonome teamwerking in plaats van functionele hiërarchie. Echter, hiërarchische leidinggevenden blijven van belang, zij het in een andere rol. Zij dienen als rolmodel en bieden de nodige sturing. Een sterk team aan de top, met de juiste mix van leiderschapsstijlen, is essentieel.
Kortom, gedeeld leiderschap is een integraal verhaal, waarbij zowel de structurele als culturele aspecten van een organisatie worden aangepakt. Het transformeert de traditionele verticale leiderschapsstructuur naar een meer horizontale, waarbij leiderschap niet langer gebonden is aan formele posities, maar eerder aan de capaciteiten en behoeften van het team.
Als we door een structurele lens naar leiderschap kijken, richten we ons voornamelijk op de organisatorische inrichting ervan. Hierbij onderzoeken we hoe bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn verdeeld. Dit hangt af van de organisatiestructuur en de gemaakte keuzes in de besturingsstructuur van de organisatie.
Belangrijke vragen die hierbij naar voren komen zijn:
De culturele lens werpt een blik op de invulling van de leiderschapsrol, inclusief de leiderschapsstijl. Hierbij analyseren we het gedrag, de stijl en de identiteit van leiders binnen de organisatie. Deze psychologische benadering van leiderschap is nauw verbonden met de structurele opzet van je organisatie.
Belangrijke vragen die hierbij worden gesteld zijn:
Het vormen van een gezamenlijke visie op leiderschap is geen sinecure. Met behulp van onze kaartenset LeadershipGround zorgen we dat er eensgezindheid en draagvlak gevormd wordt.